Σάββατο Νοε 23
  
  1. Βασική πληροφορία
  2. Kατηγοριοποίηση
  3. Ταυτότητα
  4. Τεκμηρίωση
  5. Συσχετίσεις
  6. Δικαιώματα
  7. Πηγές

Δεσποτικός Θρόνος με παράσταση Μεγάλου Αρχιερέως

Στοιχεία Καταγραφής print all
Κωδικός αρχείου καταγραφής CRID:185
Τύπος αρχείου καταγραφής Μεμονωμένο μνημείο
Ημερομηνία Καταγραφής 04-04-2013
Υπεύθυνος Καταγραφής -
Δικαιώματα αρχείου καταγραφής
Παρατηρήσεις Ξυλόγλυπτο


ΒΑΣΙΚΗ ΚΑΡΤΕΛΑ ΜΝΗΜΕΙΟΥ
Είδος μνημείου Αντικείμενο (Κινητό Μνημείο)
Κωδικός Μνημείου ΦΕΙΚ 245
Όνομα Μνημείου Δεσποτικός Θρόνος με παράσταση Μεγάλου Αρχιερέως
Αρμόδιος φορέας Ιερά Μητρόπολη Αλεξανδρουπόλεως, Τραϊανουπόλεως και Σαμοθράκης
Όνομα τόπου Εκκλησιαστικό Μουσείο Αλεξανδρουπόλεως
Χρονολόγηση κατασκευής
18 μ.Χ.
Σύντομη Περιγραφή Περίτεχνος θρόνος κατασκευασμένος από μικρά ξυλόγλυπτα κομμάτια, καρφωμένα σε ξύλινο σκελετό. Η παράσταση του Παντοκράτορα σε ξεχωριστό ξύλο. Το πίσω μέρος του θρόνου ακόσμητο. Από πάνω προς τα κάτω (από την μπροστινή όψη):Ο ψευδοτρουλίσκος χωρίζεται σε οκτώ καμπύλα διάχωρα, που ορίζονται από πήχεις και κοσμείται από ανάγλυφα κρινάνθεμα. Η βάση του οκτάπλευρη και διάτρητη. Στις πλευρές παριστάνονται Σεραφείμ και τόξα με ανθικά μοτίβα, στις γωνίες γυμνές μορφές με φυτικά κοσμημένο το σώμα από τη μέση και κάτω. Το "στέγαστρο" του θρόνου τετράπλευρο με πλούσια φυτικά και ζωϊκά μοτίβα, συνεχόμενα διάτρητα τόξα, που κοσμούνται με άνθη. Από επάνω, δύο ιπτάμενοι αντωποί άγγελοι κρατούν σταυρό στο ένα χέρι και με το άλλο στεφανώνουν τον Αρχιερέα. Στην πλάτη του θρόνου παριστάνεται ο Χριστός στον τύπο του "Μεγάλου Αρχιερέως" περιστοιχισμένος από τα σύμβολα των τεσσάρων Ευαγγελιστών. Με το δεξιό Του χέρι ευλογεί με ενωμένα τα δύο δάκτυλα, και με το αριστερό στηρίζει στο γόνατο ανοιχτό Ευαγγέλιο με το χωρίο: "ΤΑΥΤΑ ΕΝ/ΤΕΛΛΟΜΑΙ ΥΜΙΝ...", δοσμένα με μαύρα κεφαλαία τονισμένα με κόκκινο (μίμηση χειρογράφου). Το πάχος των σελίδων χρυσοκόκκινο. Ο Χριστός έχει βαρύτιμη λιθοκόσμητη μίτρα. Τα αρχιερατικά άμφια είναι βαρύτιμα, χρυσοκέντητα, κοσμημένα με ημιπολύτιμους λίθους. Ρόδινο-μωβ στιχάριο, πράσινο φελόνιο με χρυσό στις πτυχές. Το ωμοφόριο φαιό με δύο περίτεχνους πορτοκαλόχρυσους σταυρούς. Το επιτραχήλιο, ο λώρος, τα επιμάνικα, το επιγονάτιο και οι παρυφές λιθοκόσμητες. Το ωοειδές πρόσωπο πλαισιώνεται από πλούσια καστανή κόμμη. Ομοιόχρωμο το μουστάκι και το διχαλωτό γένι.
Ο προπλασμός λαδοπράσινος, τα σαρκώματα σε τόνους πορτοκαλί, μπεζ και καφέ. Αχνό υπόλευκο για τα φώτα. Καστανοπράσινες πινελιές διαγράφουν τα χαρακτηριστικά. Έντονο κόκκινο στο πάνω χείλος και τα πτερύγια της μύτης. Ο φωτοστέφανος ορίζεται με κύκλο από εμπίεστους ρόδακες και κόκκινο γραπτό κύκλο και είναι ένσταυρος. Φαίνονται μόνο τα γράμματα Ο και Ν. Ο Χριστός πατεί σε καφέ-μωβ υποπόδιο. Ο πλατύς μαρμάρινος θρόνος κοσμείται με "μπαρόκ" θέματα δοσμένα με χρυσογραφία. Επάνω απολήγει σε δύο κρινάνθεμα. Το μαξιλάρι στο κάθισμα είναι κατακόκκινο με χρυσές φούντες. Τα στηρίγματα των χεριών περίτεχνα, ενώ οι εμπρός άκρες του καθίσματος αποδίδονται επίμηλα. Τα πόδια του θρόνου καταλήγουν σε σχηματικές κεφαλές δρακόντων, δοσμένες με όμοιο τρόπο. Από το χρυσό κάμπο σώθηκε ελάχιστο μέρος, κυρίως στον φωτοστέφανο του Χριστού. Οι Ευαγγελιστές, που είναι αποδοσμένοι με τα σύμβολά τους, κρατούν ανοιχτά Ευαγγέλια με την αρχή του κειμένου που έχει γράψει ο κάθε ένας στο αντίστοιχο Ευαγγέλιο.
Βραχυγραφίες "ΙΣ ΧΣ" με μαύρα, "Μ - ΙΩ - ΜΡ - ΛΚ" με κόκκινα. Κάτω αριστερα με μαύρα τονισμένα κεφαλαία αφιερωματική επιγραφή: "ΔΙ' ΕΞΟΔΟΥ Κ ΔΑΠΑΝΗΣ/ ΜΑΝΟΛΑΚΗ Κ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ/ ΑΨΝΔ" (=1754).
Η παράσταση πλαισιώνεται από ξυλόγλυπτες ταινίες που αποδίδουν κίονες και ψευδοκιονίσκους με σχηματικά ιωνικά κιονόκρανα και πλούσια φυτική και ζωϊκή διακόσμηση. Επάνω, τοξωτή ταινία με κυματιστούς βλαστούς και άνθη. Το στητίγματα των χεριών, το κάθισμα και τα εσωτερικά πλαϊνά επενδεδυμένα με κόκκινο βελούδο. Τα στηρίγματα απολήγουν εμπρός σε λεοντοκεφαλές. Κάτω και εμπρός, στρεπτοί κίονες με περιελισσόμενους βλαστούς και πουλιά. Στα πλαϊνά εξωτερικά αποδίδονται λέοντες, κυματικοί βλαστοί και άνθη. Από επάνω δύο ολόσωμοι ιπτάμενοι άγγελοι ανακρατούν τον βλαστό ανθισμένων κρινάνθεμων. Φυλλοφόροι βλαστοί, άνθη και πουλιά στο κάτω μέρος. Ολόκληρα τα πλαϊνά τμήματα του θρόνου πατούν επάνω στα σώματα δύο λεόντων που έχουν μακρύ σώμα και κοιτούν σε αντίθετη κατεύθυνση. Η βάση του θρόνου νεώτερη.